Toen een Statenlid van GroenLinks haar maiden speech hield, klemde ze deze in tussen een verboden zin. Ze begon haar verhaal met “van de rivier” en eindigde met “tot aan de zee”. Subiet werd er een schorsing aangevraagd, want “dit kon toch echt niet”. In die schorsing werden de fractievoorzitters bijeengeroepen om met de Commissaris te overleggen hoe hiermee moest worden omgegaan.
Er volgde een gesprek tussen haar en de Commissaris, en daarna moest ze allerlei verschillende fracties langs om ook daar gesprekken te hebben. En uiteindelijk moesten er in de Statenvergadering daarna allerlei statements van allerlei fracties over hoe erg het allemaal wel niet was.
Ik gebruikte mijn statement voor een ander geluid. Ik stond stil bij de toestand in de wereld: “1200 doden en 240 mensen gegijzeld bij de aanslagen van Hamas op 7 oktober. 16.000 Palestijnse doden en 42.000 Palestijnse gewonden als gevolg van de bombardementen daarna. Massaslachtingen in Soedan. Rusland bezet Oekraïne nog steeds, en zinspeelt op een oorlog met Letland. Spanningen tussen Servië en Kosovo die weer oplopen. Genoeg om je druk over te maken. Maar waar maken deze Staten zich druk over? Mevrouw Matser zei Voldemort…”

Een paar maanden later wilde Mieke Hoek een motie indienen tegen het antisemitisme dat opkwam in de samenleving sinds Israel’s gewelddadige reactie op de aanslagen van 7 oktober. De voorbereiding van de motie bleek al gauw een stammenoorlog met als inzet of er ook andere vormen van discriminatie benoemd (en afgekeurd) moesten worden. Immers: niet alleen antisemitisme was dat jaar toegenomen; hetzelfde geldt ook voor haat richting moslims en LHBTI personen.
Uiteindelijk werden er twee moties ingediend die elkaar prima aanvulden, maar door een deel van de Staten – en zeker door Mieke Hoek – als rivaliserend werden ervaren.
“Iedere vorm van discriminatie druist in tegen de kernwaarden van de SP. Wij zullen daarom ook beide moties ondersteunen,” zei ik – maar voor anderen zat er een onoverbrugbare kloof tussen de moties. Wellicht was dit gekissebis wel een accurate reflectie van het discours in de samenleving, waarin mensen worden gereduceerd tot antisemiet of genocidesupporter. Een ontwikkeling die ik niet onbenoemd liet in mijn bijdrage: “Wij zien dat de Israëlische aanvallen in Palestina, die verergerd zijn na de gewelddadige aanvallen van Hamas, leidt tot een soort tribalisme hier. Terwijl er wordt weggekeken van het leed aan de ene kant, worden de misdaden van de andere kant vergoelijkt of zelfs toegejuicht. Een houding die werkelijk niemand helpt in Gaza, en die hier ook meer kwaad doet dan goed.”

Hoe vergiftigd het debat ook was over Mieke’s motie; er heeft in ieder geval een debat plaatsgevonden. Dat was niet het geval toen de Partij van de Dieren er via een motie voor wilde zorgen dat Gedeputeerde Staten er bij het Kabinet op aandringt een rode lijn te trekken tegen het geweld van Israel.
Goed, Gedeputeerde Staten hebben weliswaar een brief gestuurd naar het Kabinet, maar het debat hierover was aan het begin van de Statenvergadering al in de kiem gesmoord. De ChristenUnie had een meerderheid achter zich verworven om het debat via een ordevoorstel te saboteren.
Dit trucje deed de onderlinge verhoudingen in de Staten wederom geen goed. En de boodschap was duidelijk: Over Israel en Gaza mag niet gesproken worden. Het is taboe…

Het verbaasde me dan ook eigenlijk niets toen de griffier mij onlangs belde om te vragen hoe het nu precies zat met mijn ‘rode kleren’-actie. Tijdens Prinsjesdag was een groep senatoren in het rood gekleed gegaan, als protest tegen de genocide in Gaza en de Nederlandse medeplichtigheid daaraan. Ik had bij een aantal Statenleden vrijblijvend het balletje opgegooid om hun voorbeeld bij de eerstvolgende Statenvergadering te volgen. Aangezien ik er niets meer over had gehoord, was ik ervan uitgegaan dat het idee gestrand was.
Desalniettemin kreeg de griffier er lucht van. Vrezend voor gedoe wilde zij toch even weten wat mijn plan was en wat ik ervan verwachtte. Ik legde keurig uit dat ik noch grootse zaken in petto had, noch verwachtte – en daarmee was de kous af.

Uiteindelijk bleek het balletje verder te zijn gerold dan ik had gedacht. De Statenleden die ik had gesproken, hadden het idee verspreid, en uiteindelijk kwamen er toch aardig wat mensen in het rood naar de vergadering. Van uiteenlopende partijen.
Daarnaast had een groepje Statenleden een bijeenkomst georganiseerd tijdens de lunchpauze om stil te staan bij de slachtoffers van deze genocide. Zo’n 70.000 doden, 170.000 gewonden en duizenden vermisten.
Maar laten we daarover vooral zwijgen. Want dat leidt tot gedoe en lelijke situaties…

Zie ook:

• Moties tegen antisemitisme en andere vormen van haat en discriminatie
• Wij trokken een rode lijn… (nu het Kabinet nog)
• Statenleden trekken rode lijn
• NOVEMBERDEBAT 2025: Gaza – De weg naar vrede…

Op maandag 10 november organiseert de Veense SP haar jaarlijkse Novemberdebat. Het thema dit jaar is Gaza. Sprekers zijn onder andere Sarah Dobbe (SP) en Jaap Hamburger (Een Ander Joods Geluid). Het Novemberdebat vindt vanaf 20:00u plaats in de Egelantier; Rederijkers 1. Inloop vanaf 19:45. De toegang is gratis; iedereen is welkom.