Na anderhalf jaar gedoogd regeren is kabinet Rutte geklapt.

Ab Klink en al die anderen hebben gelijk gekregen: met Wilders valt niet samen te werken.
Het avontuur heeft VVD en CDA fors aan geloofwaardigheid doen inboeten.

Bij de persconferenties die volgden, zagen we de partijleiders een houding aannemen die diametraal verwijderd was van hoe we ze kenden.
Mark Rutte toonde zich bescheiden.
Maxime Verhagen nam een scherpe stelling in.
Geert Wilders gedroeg zich als een heer.

Is alles dan toch anders geworden?

Neen.

Binnen een week was alles weer min of meer bij het oude. De VVD moest er nog even aan wennen niet meer de baas te zijn, maar Wilders ging vol op het orgel.
En het CDA? Die wist er een goede deal uit te slepen.

Ook de oppositie bleek niet wars van opportunisme. Sap (GroenLinks), Pechtold (D66) en Slob (ChristenUnie) wisten het op een akkoord te gooien met het demissionaire kabinet en het overgebleven coalitiedeel.
De Kunduz-coalitie.
Ze grepen hun kans, zonder zich af te vragen waarom zoiets de afgelopen anderhalf jaar nooit heeft gekund.

De SP bood een alternatief. Een alternatief dat socialer was, en de economie meer zou stimuleren. Helaas ging Roemer teveel uit van a) zijn eigen kracht, en b) de komende verkiezingen.
Hierdoor miste hij de boot. Hij had de Kunduz-kliek sociaal kunnen bijsturen.

“Liever vuile dan lege handen,” zei Jolande Sap. Misschien had Roemer nu wel wat water bij de wijn moeten doen. Maar misschien zat de liberale bende daar helemaal niet op te wachten.

“Dit akkoord heeft een houdbaarheidsdatum tot de verkiezingen op 12 september”, merkte Roemer op. Tegen die tijd weten we eigenlijk pas hoe juist dit strategische inzicht is.

Grote verliezer is Job Cohen’s illustere opvolger; PvdA-leider Diederik Samsom. Hij heeft de boot niet laten passeren; hij heeft zich eraf laten werken.
Jolande Sap wilde hem er aanvankelijk bij hebben… maar toen…
Wat er precies gebeurd is, weet bijna niemand, maar de PvdA deed niet mee aan dit akkoord. Hierna deed de partij het enige overblevene: keihard verzet.

Het nieuwe akkoord wordt ondersteund door 77 kamerleden. Een meerderheid die nauwelijks minder krap is dan de gedoogconstructie van Wilders.
Het enige wat misschien is veranderd, is dat de rol van Wilders nu wel is uitgespeeld.

In de hoek van de kamer staat het orgel, waar Geert zo graag vol opging. Het staat er verlaten bij; te wachten tot een ander erop zal spelen. Diederik warmt zijn vingers op…